Biraz Daha İstatistik

Sizinle, ilginç bulduğum bir istatistiği paylaşayım.

Aşağıdaki grafikte, 1 Şubat ile 1 Mayıs arasındaki on üç haftada dünyada raporlanan can kayıplarının günlere göre dağılımı görülüyor. Grafikten de görüldüğü gibi, Cuma günleri gerçekleşen can kayıpları, Pazar günleri gerçekleşenlerin bir buçuk katından fazla. Turuncu çizgi ortalamayı gösteriyor ve her günün az çok o seviyede olmaması için bir sebep göremiyorum.

Bu veri, bence, virüsün ABD’ye karşı Çin’de mi, Çin’e karşı ABD’de mi imal edildiği tartışmalarına nokta koymak için kâfi. Hıristiyanların kutsal gününde en düşük, Müslümanların kutsal gününde ise en yüksek can kayıpları gerçekleşmesinden de aşikâr görünüyor ki, bir defa daha, bitmez tükenmez haçlı taarruzunun yeni bir hamlesiyle karşı karşıyayız. Biri Erdoğan’a ve Bahçeli’ye fısıldasın, durumun henüz farkında değil gibi görünüyorlar.

Şaka bir yana, bana tuhaf göründü. Hani virüs yakaladığı anda öldürüyor olsa, çalışan nüfus Pazar günleri minimum seviyeye iniyor, o yüzden de can kayıpları düşüyor diyelim. Öyle değil, Cuma günü ölenler, kim bilir ne vakit virüse maruz kaldılar.

Tuhaf.

Şimdi de bir başka grafik.

Geçenlerde paylaştığımın bir benzeri. Mavi çubuklar ilgili günde raporlanan can kayıplarını temsil ediyor. Kırmızı çubuklar Pazar günleri. Her bir günün öncesi ve sonrasındaki üçer gün ile birlikte haftalık ortalama can kayıpları ise sarı zemine yedirilmiş. Yani, diyelim 11 Nisan günündeki seviye, 8-14 Nisan günlerinin ortalamasını gösteriyor.

Böylelikle günlük dalgalanmalar yumuşatıldığında açıkça görülüyor ki, Nisan başına kadar geometrik bir artış sergileyen can kayıpları, Nisan’ın ilk haftasında doğrusallaşmış, ikinci haftada yataylaşmış, Nisan ortasından itibaren de düşmeye başlamış.

Can kayıpları düştükçe düşüş hızının yavaşlayacağını, grafiğin nispeten yataylaşacağını tahmin edebiliriz. Dolayısıyla “oh tamam, bu hızla düşerse, bir aya kalmaz felaha ereriz” demek doğru değil. Ama en azından raporlanan can kayıpları açısından en kötü günleri geride bıraktığımızı söylemek de yanlış sayılmaz gibi geliyor bana.